Ik staar de dood in zijn ogen aan...

11-1-2009

Boven Rusland... Kristalletjes hebben zich gevormd aan de buitenkant van het raam. Een gele warme gloed weerkaatst door de ondergaande zon op een meer ver onder me. De zoete klanken van Indian Classical Radio klinken door mijn hoofdtelefoon.

Het was pas eergisteren dat ik vertrok vanaf Jaarbeurs Utrecht met de bus naar Londen.

In de bus... Naast me zit Inneke, een lange vrolijke oer Nederlandse meid met lange blonde dreds... Ze vertelt me dat ze pas de avond ervoor besloten had om naar Londen te gaan. Haar manier van leven inspireert me: Alles open en los durven laten. Ze is ambassadeur van couch surfing en raad me aan om het te proberen. Verder vertelt ze me dat ze dit normaal gesproken liftend doet. Maar daar is het nu te koud voor!

Als ze in Nederland zit draait ze dubbele shiften via het uitzendbureau, soms wel elke dag van de week ergens anders. Ze verklapt me haar geheimen hoe om te gaan met geestdodend werk. Van het geld dat ze verdient reist ze minstens de andere helft van het jaar. Ze is net terug van Nepal en over een maand gaat ze naar Guatemala. Gek idee dat ze straks in ons hostel zit.

In Londen verblijf ik in een enorm hostel met misschien wel 300 kamers. Grote troepen backpackers zijn er maar het is zo groot en anoniem dat ik niemand ontmoet om mee op pad te gaan.

Ik pak de tube, trein en vervolgens de bus naar de bekende O2 koepel waar een tentoonstelling is die ik al jaren wou zien: “Human Faces”.
Het is een omstreden tentoonstelling, tientallen mensen hebben hun lichaam gedoneerd na hun dood en hier op de tentoonstelling staan deze geëxposeerd.

Ik kom binnen en zie embryo’s vanaf de eerste week na geboorte tot aan het moment van geboorte. Ben diep geroerd. Al vanaf 4 weken zie ik een klein mensje liggen, zo’n 2 cm groot, met alle vingers en tenen al zichtbaar. Er staat bij dat dit wezentje nu al alle organen op zijn plek heeft zitten.

Ik loop verder en zie een vrouw met een baby in haar baarmoeder. De huid is deels weggehaald en een prachtig netwerk van botten, zenuwen, spieren en pezen geeft me een nooit eerder gevoeld respect voor de complexiteit van het menselijk lichaam.

Ik loop verder langs een sportman. Hij staat te dribbelen met een basketbal. Ik zie zijn rode gezonde spieren op een prachtige manier om elkaar heen verstrengeld. Ik schuifel dichterbij totdat ik hem vanaf enkele centimeters in zijn blauwe ogen aankijk. Er gaat een rilling om me heen. Ik besef me dat ik de dood in de ogen aankijk. En keiharde confrontatie met mijn eigen vergankelijkheid.

In de volgende hal staat een man wiens huid is verwijdert en hij draagt zijn eigen huid in zijn handen. Onze huid is ons grootste orgaan, het weegt 9 kilo staat erbij. Het klinkt misschien heel luguber en naar maar dit is niet het gevoel dat het bij mij oproept.
Waarom kunnen we wel met de grootste verwondering kijken naar een dode vlinder en zijn cocon of naar de werking van een slang en houden we zijn vel tegen het licht om te analyseren hoe mooi die doorschijnt maar waarom zouden we onze eigen lagen en wonders verafschuwen? Komt het dan te dichtbij, vraag ik me af?

De tentoonstelling inspireert me om beter voor mijn lichaam te zorgen. Om het te trainen en liefhebben. Ik word geconfronteerd met de gevolgen al je dat niet doet. Ik schrik van de pik zwarte longen van een roker die aan longkanker is overleden. Ook de vergeelde lever van een alcoholist naast een gezonde bruine lever zal ik nooit mee vergeten.
Ik zie de dwarsdoorsnede van een gezond hart, nieren, ingewanden en daarnaast dezelfde organen in zieke staat na een infarct, ulster of tumor. Het wordt hier heel helder dat ik hier kijk naar een afspiegeling van de keuzen van echte mensen in hun leven.

In opperste verbazing kijk ik naar een doorsnede van een man die 125 kilo woog. De hoeveelheid vet die geplakt zit bovenop het prachtig werkend geheel dat ik herken bij de basketballer, heeft zijn lichaam gereduceerd tot een log en onhandig voertuig dat hem veel frustratie gegeven moet hebben.

Ik zie een man die aan het schaken is. Zijn hoofd en schedel zijn open en vanaf de blootgelegde hersens kun je perfect de zenuwen volgen die naar de lichaamsdelen leiden.
Dan een blik op ouderdom. Wat is osteoporose, dementie en wat gebeurt er met je lichaam als je ouder wordt?

Perfect te zien aan de bejaarde man die voorovergebogen ‘wandelt’ met zijn stok. Het is duidelijk te zien hoe zijn botten brosser zijn en zijn spieren zijn gekrompen.

De tentoonstelling eindigt met een foto-expositie van 6 plaatsen in de wereld waar mensen veel ouder worden als het gemiddelde. Onder de foto's verklappen ze hun geheimen. De regio's die ik me herinner zijn Costa Rica, Japan en de zuidwest kust van de VS.

Hoe gezond ben ik zelf? Ik laat mijn bloeddruk opmeten. Iets te laag is die. 124 over 63. Op het bord staat dat sportmensen vaak 120 over 160 hebben. (normaal is 120 over 70)

Ik loop naar buiten. Geraakt door de harde en eerlijke confrontatie met onze vergankelijkheid. Ik besluit beter op mezelf te passen.

Lachen is een gezond dus ik ga naar comedy club 99 in het centrum van Londen. Britse humor is geniaal. Mooi werk dat ik hier weer net op zaterdagavond was!

Vanmorgen vroeg naar Londen Heathrow. Ik wil de tube pakken maar het station is dicht tot half zeven. Ik vraag hulp aan 2 zwervers die voor de ingang zitten te knutselen aan een shaggie.

Ik moet mijn lachen bedwingen als ze me willen uitleggen waar ik moet zijn. Ze zijn zo blij me te kunnen helpen dat ze elkaar constant in de rede vallen en zijn op het eind meer met elkaar bezig als met mij. “Will you shut up, you cunt... He asked me”

Terug in het vliegtuig. We zitten bijna boven Iran bedenk ik me. Ik ben de enige die verlicht is in het vliegtuig. Ik krijg de grote leeslamp boven mijn hoofd niet uit. Oh wacht, er zit een knop op de afstandsbediening! Ik zie jullie weer in Mumbai!

Bijbehorende fotos staan hier:
http://picasaweb.google.nl/matthiasdehoogh